Uwarunkowania zdrowia PDF Друк
Інформація з сайту http://www.profilaktyka.lodzkie.pl/profilaktyka-w-pigulce/uwarunkowania-zdrowia


Zdrowie, według definicji ogłoszonej przez Światową Organizację Zdrowia (1946), to całkowity fizyczny, psychiczny i społeczny dobrostan człowieka, a nie tylko brak choroby lub niedomagania.

Stan zdrowia zależy od wielu czynników. Koncepcję obszarów zdrowia przedstawił w 1974 roku Marc Lalonde, ówczesny Minister Zdrowia Kanady w raporcie pn. „Nowa perspektywa dla zdrowia Kanadyjczyków” (A New Perspective on the Health of Canadians). Punktem wyjścia dla tej koncepcji była następująca definicja zdrowia:
„Zdrowie jest wynikiem działania czynników związanych z dziedziczeniem genetycznym, środowiskiem, stylem życia i opieką medyczną. Promocja zdrowego stylu życia może wpłynąć na poprawę stanu zdrowia i ograniczyć zapotrzebowanie na opiekę medyczną” (za: Wysocki, Miller, 2003 r.).

Lalonde wyróżnił 4 grupy czynników mających wpływ na stan zdrowia ludności: obszar biologii i genetyki, zachowań i stylu życia, środowiskowy (do którego zalicza się czynniki ekonomiczne, społeczne, kulturowe i fizyczne) oraz obszar organizacji systemu ochrony zdrowia. Wymienione obszary zdrowia znane są pod nazwą pól zdrowotnych Lalonde’a.

Niniejsza koncepcja została potwierdzona, w zorganizowanym w 1948 roku w miasteczku Frimingham (Massachusetts, USA), czterdziestoletnim, prospektywnym programie badań nad czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Wyniki niniejszego badania pozwoliły również uszeregować pola zdrowotne Lalonde’a według wielkości ich wpływu na stan zdrowia.



 
Determinanty zdrowia według pół Lalonde’a:

alt

Największy, bo 53% wpływ na zdrowie człowieka ma styl życia, na który składają się między innymi takie elementy: aktywność fizyczna, sposób odżywiania się, umiejętności radzenia sobie ze stresem, stosowanie używek (nikotyna, alkohol, środki psychoaktywne) czy zachowania seksualne.

Środowisko fizyczne warunkuje stan zdrowia człowieka w około 21%. Korzystny wpływ na zdrowie mają czyste powietrze i woda, zdrowa i bezpieczna szkoła oraz zakład pracy. Negatywne oddziaływanie środowiska na zdrowie wynika w znacznym stopniu z degradacji środowiska naturalnego, promieniowania jonizującego, hałasu, szkodliwych substancji chemicznych oraz czynników biologicznych.

Zdrowie człowieka w 16% uwarunkowane jest przez czynniki genetyczne, które mogą powodować dziedziczne predyspozycje do wystąpienia określonych chorób czy problemów zdrowotnych.
Jedynie 10%, czyli najmniejszy wpływ na zdrowie ma opieka zdrowotna, jej struktura, organizacja, funkcjonowanie czy też dostępność do świadczeń medycznych i ich jakość.

Czynniki, które mają wpływ na zdrowie są liczne i współdziałające. Z wyjątkiem uwarunkowań genetycznych, mogą one wpływać na zdrowie w sposób bezpośredni i pośredni. Do determinantów bezpośrednich zaliczamy np. sposób odżywiania, nałogi, podczas gdy determinantami pośrednimi są m.in. warunki makroekonomiczne, społeczno-demograficzne. Te drugie bardzo istotnie wpływają na skalę pozytywnego bądź negatywnego oddziaływania na zdrowie czynników bezpośrednich.
Podsumowując należy stwierdzić, że do najważniejszych determinant zdrowia należą środowisko społeczno-ekonomiczne, środowisko fizyczne, a także indywidualne zachowania.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (1986 r.) do czynników warunkujących zdrowie zalicza się pokój, schronienie, edukację, żywność, dochody, stabilny ekosystem, zrównoważone zasoby oraz sprawiedliwość społeczną i równość. Brak dostępu do tych czynników powoduje nierówności w zdrowiu społeczeństw, co z kolei prowadzi do nierówności społeczności lokalnych, regionów i krajów (za: Karski, 2006 r.).

Ilość spożywanego alkoholu a ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.

 
Źródło: Fedirko V, Tramacere I, Bagnardi V et al. Alcohol drinking and colorectal cancer risk: an overall and dose–response meta-analysis of published studies. Ann Oncol. 2011 Feb 9. [Epub ahead of print].|12.03.2011
Kategoria:

Nowotwory przewodu pokarmowego


Wyniki przeprowadzonej meta-analizy wskazują, że umiarkowane spożywanie alkoholu (>1-4 drinki/dzień) w porównaniu do niespożywania lub spożywania go okazjonalnie (≤1 drink/dzień) wiąże się z 21% wzrostem ryzyka zachorowania na raka jelita grubego. W przypadku osób spożywających duże ilości alkoholu (≥4 drinki/dzień) to ryzyko jest najwyższe i wynosi 52%.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) około dwóch miliardów ludzi na świecie spożywa regularnie napoje alkoholowe. Roczne światowe spożycie alkoholu przypadające na jedną dorosłą osobę wynosi 6,2 litry etanolu. W 2002 roku oszacowano, że 5,2% (mężczyźni) oraz 1,7% (kobiety) zachorowań na nowotwory złośliwe miało związek ze spożywaniem alkoholu. Udowodniono, że zachorowalność na nowotwory jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, wątroby, piersi oraz raka jelita grubego ma związek ze spożywaniem napojów alkoholowych.

Na łamach Annals of Oncology opublikowano meta-analizę, która obejmowała 61 badań klinicznych, w których oceniano wpływ spożywania alkoholu na częstość zachorowania na raka jelita grubego. 22 badania przeprowadzono w Azji (Japonia, Korea, Chiny, Singapur), 2 w Australii, 13 w Zachodniej Europie, 24 w Ameryce Północnej (Kanada, Stany Zjednoczone). 
Wyniki przeprowadzonej meta-analizy wskazują, że umiarkowane spożywanie alkoholu (1-4 drinki/dzień; 12,6-49,9 g etanolu/dzień) w porównaniu do niespożywania lub spożywania go okazjonalnie (≤1 drink/dzień; ≤12,5 g etanolu/dzień) wiąże się z 21% wzrostem ryzyka zachorowania na raka jelita grubego. W przypadku osób spożywających duże ilości alkoholu (≥4 drinki/dzień; ≥50 g/dzień etanolu) to ryzyko jest najwyższe i wynosi 52%. Meta-analiza wykazała, że wypijanie ≤1 drinka dziennie nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania. Nie zaobserwowano, aby u osób pijących napoje alkoholowe płeć miała wpływ na stopień ryzyko zachorowania. Nie zauważono również, żeby spożywanie alkoholu miało wpływ na lokalizację raka w okrężnicy lub odbytnicy.

Zaobserwowano natomiast, że spożywanie dużej ilości alkoholu wiąże się z częstszym występowaniem raka w dystalnej, a niżeli proksymalnej części okrężnicy, jednak różnica ta nie była istotna statystycznie. W przypadku azjatów spożywających duże ilości alkoholu ryzyko względne zachorowania na raka jelita grubego jest wyższe niż w przypadku innych populacji.
Powyższa meta-analiza wskazuje, że spożywanie alkoholu w ilości przekraczającej jednego drinka dziennie wiąże się z podwyższonym ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego.